Keuringsrapport NEN 1010: wat staat erin, een voorbeeldopbouw en wanneer het moet

NEN 1010 is de norm voor het ontwerpen en aanleggen van laagspanningsinstallaties. Een nieuwe of gewijzigde installatie wordt vóór ingebruikname geïnspecteerd en beproefd, en het keuringsrapport is het document waarin staat wat er is bekeken, wat er is gemeten en wat het oordeel is. Dat rapport kan van de installateur zelf komen of van een keuringsbedrijf dat de opdrachtgever inschakelt.

Dit stuk gaat over het rapport als document: wat erin hoort, hoe je het opbouwt en hoe je het leest. Wat de monteur bij oplevering zelf vastlegt op zijn formulier, staat in een apart stuk.

Over het vastleggen bij oplevering, van visuele inspectie tot handtekening: Opleverformulier volgens NEN 1010.

Is een NEN 1010-keuring verplicht?

Hier lopen de verhalen uiteen, ook bij keuringsbedrijven onderling. Wat vaststaat:

• Heeft een gebouw een elektrische installatie, dan moet die volgens het Besluit bouwwerken leefomgeving (Bbl) voldoen aan de veiligheidseisen van NEN 1010.
• De norm zelf vraagt dat een nieuwe of gewijzigde installatie vóór ingebruikname wordt geïnspecteerd en beproefd. Als installateur moet je kunnen laten zien dat je dat hebt gedaan.
• Een aparte keuring door een onafhankelijk keuringsbedrijf bij oplevering is niet in het algemeen wettelijk voorgeschreven. Ze wordt wel vaak geëist in een bestek, een aannemingscontract of een verzekeringspolis.
• Voor een werkgever eist het Arbobesluit dat er van elke elektrische installatie duidelijke, steeds bijgewerkte schema's beschikbaar zijn, met de gegevens die nodig zijn voor veilig gebruik. Het keuringsrapport en de schema's horen dus bij elkaar.

‘Niet wettelijk verplicht’ betekent niet ‘niet nodig’. Gaat er iets mis, dan is het rapport je bewijs dat de installatie bij oplevering in orde was. En staat de keuring in het contract of de polis, dan is ze voor jou of je klant gewoon verplicht. Lees het bestek en vraag bij twijfel de opdrachtgever of verzekeraar welk rapport ze verwachten en van wie.

Een voorbeeldopbouw van het rapport

Er is geen verplicht model. Keuringsbedrijven en installateurs hebben elk hun eigen opmaak, maar een rapport dat een ander kan lezen en narekenen, heeft deze onderdelen:

1. 1Voorblad. Rapportnummer, adres van de installatie, opdrachtgever, datum van de keuring, wie heeft gekeurd en namens welk bedrijf, en het eindoordeel in één regel: goedgekeurd, goedgekeurd met opmerkingen of afgekeurd.
2. 2Omschrijving van de installatie. Nieuw, uitbreiding of wijziging; wat er precies onder de keuring valt en wat niet. Het aansluitvermogen, het aardingsstelsel en het aantal verdelers en groepen.
3. 3Gebruikte documenten. Welke schema's, groepenverklaringen en tekeningen er waren, met datum of versie, en of ze klopten met wat er in het werk zat.
4. 4Visuele inspectie. Per onderdeel akkoord of niet: verdeelinrichtingen, bekabeling, beschermingsmaatregelen, codering en aanduiding, bereikbaarheid.
5. 5Meetstaat. Per verdeler en per groep wat er is gemeten, de gemeten waarde en of die voldoet. Dit is het deel dat het meest wordt nagelezen; een vinkje zonder waarde zegt niets.
6. 6Meetinstrumenten. Merk, type, serienummer en kalibratiedatum van elk gebruikt instrument.
7. 7Bevindingen en gebreken. Elk gebrek apart, met waar het zit, wat er mis is, hoe ernstig het is en wat er moet gebeuren. Een foto erbij maakt het onbetwistbaar.
8. 8Foto-bijlage. De verdelers na oplevering, typeplaatjes, en de gebreken. Keuringsbedrijven leveren dit vaak standaard mee.
9. 9Conclusie en ondertekening. Het oordeel, eventuele voorwaarden (‘na herstel van punt 3 en 5’), en de handtekening van de keurder.

Welke metingen er in de meetstaat thuishoren en welke waarden goed zijn, staat in de actuele norm en hangt af van de installatie. Een rapport dat dat niet volgt, wordt bij een tweede blik onderuitgehaald. Neem de lijst niet over uit een oud rapport zonder te controleren of hij nog klopt.

Hoe je een rapport leest dat je krijgt

• Begin bij de reikwijdte. Een rapport dat ‘goedgekeurd’ zegt over drie verdelers, zegt niets over de vierde.
• Kijk of de meetstaat waarden bevat, en of die per groep zijn ingevuld of als één getal voor de hele installatie.
• Lees de gebreken en hun ernst. Een rapport kan ‘goedgekeurd met opmerkingen’ zijn terwijl er een punt in staat dat je voor ingebruikname wilt oplossen.
• Controleer of de kalibratie van de meetinstrumenten geldig was op de keuringsdatum.
• Zet de herstelpunten meteen in de planning, met een naam en een datum erbij. Een rapport met gebreken die niemand oppakt, is een probleem dat op papier staat.

Hoe vaak keur je opnieuw?

NEN 1010 hoort bij de aanleg. Je keurt bij oplevering van een nieuwe installatie en opnieuw na elke wijziging of uitbreiding. Voor de periodieke inspectie van een installatie die in gebruik is, gebruiken bedrijven in de praktijk meestal NEN 3140; daar bepaalt de installatieverantwoordelijke de termijn op basis van een risicobeoordeling. Een keuringsbedrijf noemt een termijn van ‘doorgaans 3 tot 7 jaar’ na de eerste keuring, en verzekeraars noemen in hun polis vaak een eigen termijn. Een vaste wettelijke termijn voor alle gebouwen bestaat niet.

Wat kost een NEN 1010-keuring?

Daar is geen betrouwbaar algemeen getal voor. De prijs hangt af van de omvang van de installatie, het aantal verdelers en groepen, of de schema's kloppen en hoeveel er hersteld moet worden. Keuringsbedrijven werken op offerte. Vraag er meer dan één aan, en vraag bij elke offerte wat er precies onder valt: alleen de keuring, of ook het rapport met meetstaat en foto's en een herkeuring na herstel.

Het rapport terugvinden als het nodig is

Het rapport is meestal niet nodig op de dag dat het wordt gemaakt, maar jaren later: bij een storing, een schade of een verbouwing. Dan moet het aan de installatie hangen, niet in de mailbox van iemand die er niet meer werkt. In Veldly hangt een keuring aan het object, met de eerdere keuringen eronder. De checklist richt je zelf in, een afgekeurd punt keurt de hele keuring af, en het certificaat haal je op als pdf wanneer je het nodig hebt. Veldly toetst je meetwaarden niet aan de norm.

Hoe keuringen per installatie of object werken: Keuringen.